Lasy te znajdują się głównie w Województwie Wielkopolskim, z wyjątkiem jego północnej części, która należy do RDLP w Pile, oraz na mniejszych obszarach w województwach: Dolnośląskim, Lubuskim, Łódzkim i Kujawsko-Pomorskim.

Lesistość

Lesistość w zasięgu RDLP, uwzględniając lasy innych własności, wynosi średnio 22%, ale w rzeczywistości jest zróżnicowana w zależności od regionu. W Wielkopolsce dominują krajobrazy rolnicze z rozdrobnionymi fragmentami lasów i kilkoma większymi kompleksami leśnymi:

• w północnej części (Puszcza Notecka, Puszcza Zielonka) oraz w południowej (Lasy Antonińsko-Sycowskie) występują duże, zwarte kompleksy leśne.

Na pozostałym obszarze znajdują się mniejsze, regularnie rozmieszczone kompleksy leśne, takie jak: Bory Nowotomyskie, Lasy Włoszakowickie, Lasy Nadbaryckie, Lasy Kórnickie, Lasy Czerniejewskie, Lasy Skorzęcińskie, Lasy Czeszewskie, Bory Grodzieckie.

Regiony geograficzne

Zgodnie z regionalizacją przyrodniczo-leśną, większość obszaru RDLP w Poznaniu należy do III Krainy Wielkopolsko-Pomorskiej. Niewielki fragment na wschodzie, w okolicach Koła (Wysoczyzna Kłodawska), należy do IV Krainy Mazowiecko-Podlaskiej. Południowa część, w okolicy Sycowa (Wzgórza Trzebnicko-Ostrzeszowskie i Równina Oleśnicka), należy do V Krainy Śląskiej.

Klimat

Klimat regionu jest łagodny, z wpływem powietrza oceanicznego, ale różnorodny:

Średnia temperatura roczna wynosi 9,5° C (średnia za lata 1991-2020), czyli o stopień więcej niż w okresie 1960-1990.
Średnia roczna suma opadów to ok. 550 mm w części północno-zachodniej, a w części południowo- wschodniej jest ona nieco niższa 491 mm.

Tereny otwarte, takie jak równiny, sprzyjają dużej zmienności zjawisk pogodowych.
Termiczny okres wegetacyjny trwa średnio 246 dni, co oznacza, że okres wegetacyjny wydłużył się o blisko 20 dni w porównaniu do danych sprzed lat 90.

Odczuwamy coraz wyraźniejsze skutki zmian klimatu i globalnego ocieplenia. W naszym regionie coraz częściej występują upalne lata oraz gwałtowne zjawiska pogodowe. Intensywne opady deszczu prowadzą do powodzi i podtopień, podczas gdy długie okresy bezdeszczowe sprzyjają suszom. Zimy natomiast stają się łagodniejsze, z niewielką ilością śniegu i brakiem długotrwałych opadów.

Ukształtowanie terenu

Krajobraz północnej i środkowej części RDLP został ukształtowany przez zlodowacenie bałtyckie. Dominują rozległe równiny morenowe, pagórki morenowe, piaszczyste równiny i jeziora (m.in. w Pojezierzu Poznańskim, Gnieźnieńskim, Międzychodzko-Sierakowskim). Na piaszczystych równinach występują wydmy, szczególnie w Puszczy Noteckiej.

W południowej części regionu krajobraz ukształtowany jest przez starsze zlodowacenie środkowopolskie. Teren jest mniej zróżnicowany, bez jezior, a najwyższe wzniesienie w Wielkopolsce to Kobyla Góra (284 m n.p.m.).

Rzeki

Na terenie RDLP w Poznaniu charakterystyczna jest obecność w krajobrazie:

• zalewowych dolin rzecznych: Warty, Prosny, Obry oraz mniejszych rzek,
• rozległych pradolin: warszawsko-berlińska (łącząca Warty z Odrą) i pradolina Baryczy.

Gleby leśne

Jakość gleb leśnych związana jest z budową geologiczną regionu oraz wykorzystaniem najbardziej produktywnych gruntów przez rolnictwo, stąd:

• dominują gleby rdzawe i bielicowe (piaski), a także gleby brunatne, płowe, czarne ziemie, gleby torfowe i murszowe w dolinach zalewowych,
• około 30% lasów rośnie na dawnych gruntach rolnych.

Typy lasów

Z uwagi na dominujące uboższe gleby i historię regionu przeważają bory świeże i mieszane bory świeże. Siedliska borowe stanowią 50% powierzchni, z kolei lasy mieszane i liściaste 49%. Wśród lasów liściastych mamy głównie grądy i dąbrowy, a wilgotnych miejscach dolinowych występują łęgi i olsy, które zajmują 4% powierzchni dyrekcji.

Dominujące gatunki drzew:

• Sosna występuje na 76% powierzchni lasów.
• Dęby stanowią ok. 13%, brzoza 4%, a olsza 5%.
• Pozostałe gatunki: świerk, buk, grab i topola.

W borach sosnowych wykształciły się cenne ekotypy, czyli populacje danego gatunku, które różnią się od innych pewnymi cechami, wynikającymi z przystosowania do różnych warunków środowiskowych. Mamy więc sosnę bolewicką na zachodnim krańcu dyrekcji i sosnę rychtalską na południu.

Z kolei dąbrowy, w tym dąbrowa krotoszyńska, są znane z wysokiej jakości drewna dębu szypułkowego. Cenne dąbrowy dębu bezszypułkowego występują w Rychtalu, Włoszakowicach, Grodzisku i Puszczy Zielonce.

Charakterystyka lasów

Kilka podstawowych charakterystyk tutejszych lasów:

• Średni wiek drzewostanów wynosi 62 lata. Zajmują one też największy procent ogólnej powierzchni naszych lasów: 61-80 lat (17%) oraz 41-60 lat (22%).
• Drzewostany młodsze (do 40 lat) stanowią 28%, a dojrzałe (ponad 80 lat) 30%.
• Średnia zasobność drzewostanów to 259 m³/ha, z rocznym przyrostem wynoszącym około 8 m³/ha.

Trudne warunki przyrodnicze oraz urbanizacja sprawiły, że na terenie poznańskiej dyrekcji duży nacisk został położony na funkcje ochronne lasów, zajmują one ok. 56% powierzchni RDLP w Poznaniu.